الشيخ محمد علي الگرامي القمي

39

نگاهى به بردگى (فارسى)

بردگان تلف شده‌اند تا ديگران ببينند و لذّت ببرند يعنى از مرگ آنها . . . گفتنى است كه مطلب منقول از ارسطو كه بردگى از اركان اجتماع است زيرا كارهاى سختى در اجتماع است كه افراد معمولى از انجام آن عاجزند . . به اصطلاح منطق ، مغالطهء « اخذ ما بالعرض مكان ما بالذّات » است ، يعنى بردگى دخالت ندارد عضلات قوى و تجربهء كار لازم است ، چه سياه ، چه سفيد ، چه برده ، چه كارگر ، چه كارفرما . . . به هر حال گاه كه مىشنويم : هنوز بردگى ادامه دارد و به طور زور يا دزدى و گول زدن از قبائل سياه‌پوست برده مىگيرند ، زنان را براى حرمسرا و مردان را براى كار . . و در سالهاى پيش يكى از جرائد شرحى در اين باره نوشت .